tuỳ hứng

Một nhạc sĩ chơi một bản nhạc tuỳ hứng trên đàn piano.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Theo ý thích nhất thời, không có kế hoạch hay nguyên tắc cố định: "tuỳ hứng" chỉ hành động, suy nghĩ hoặc quyết định dựa trên cảm hứng hoặc tâm trạng của thời điểm đó, không tuân theo một khuôn mẫu hay lý trí nào.
   • Thất thường, không ổn định: Dùng để mô tả tính cách hoặc thái độ của một người hay thay đổi theo cảm xúc, khó đoán trước.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cô ấy vẽ tranh một cách tuỳ hứng, không theo bất kỳ trường phái nào. (Cô ấy vẽ dựa trên cảm hứng nhất thời, không theo một khuôn mẫu nghệ thuật cụ thể.)
  • Anh ta là người tuỳ hứng, hôm nay thích đi chơi, ngày mai lại ở nhà. (Anh ta hành động theo tâm trạng, không có kế hoạch nhất quán.)
  • Đừng làm việc tuỳ hứng như vậy, cần có kế hoạch rõ ràng. (Đừng làm việc theo ý thích nhất thời, cần có sự chuẩn bị.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tuỳ hứng sáng tác": quá trình sáng tạo nghệ thuật dựa trên cảm hứng bất chợt.

  • Nhà thơ thường có những bài thơ tuỳ hứng sáng tác giữa đêm khuya. (Nhà thơ làm thơ khi cảm hứng đến bất ngờ, không theo kế hoạch.)

• "ăn uống tuỳ hứng": ăn uống không theo chế độ, giờ giấc cố định.

  • Anh ấy ăn uống tuỳ hứng, lúc đói mới ăn, không theo bữa. (Anh ấy không có thói quen ăn uống đều đặn.)

Biến thể và từ gần giống

• Tuỳ tiện (tính từ): làm theo ý mình, không tuân thủ quy tắc — thường mang nghĩa tiêu cực hơn "tuỳ hứng".

  • Hành vi tuỳ tiện trong công việc sẽ gây hậu quả xấu. (Làm việc không có nguyên tắc dẫn đến sai sót.)

• Hứng (danh từ): cảm hứng, ý thích nhất thời.

  • Bài hát này được viết trong một cơn hứng. (Bài hát được sáng tác khi có cảm hứng bất chợt.)

Từ đồng nghĩa

• Ngẫu hứng: dựa trên cảm hứng bất chợt, thường dùng trong nghệ thuật.

  • Buổi biểu diễn ngẫu hứng rất thú vị. (Buổi diễn không có kịch bản trước, dựa trên cảm xúc của nghệ sĩ.)

• Thất thường: không ổn định, hay thay đổi.

  • Thời tiết thất thường làm hỏng kế hoạch. (Thời tiết thay đổi bất ngờ.)

Thành ngữ liên quan

• Tuỳ hứng mà chơi: hành động theo ý thích nhất thời, không suy tính kỹ.
  • Đừng tuỳ hứng mà chơi, hãy suy nghĩ trước khi làm. (Đừng hành động bốc đồng, hãy cân nhắc kỹ lưỡng.)